Yapı ve tadilat projelerinde sızdırmazlık, derz doldurma veya birleşim noktalarını kapatma ihtiyacı ortaya çıktığında karşınıza iki sık kullanılan ürün çıkar: çekomastik ve silikon. Bu iki malzeme görünüşte birbirine benzer; ikisi de tüp veya kartuş formunda satılır ve benzer alanlarda uygulanır. Ama çekomastik ile silikon arasındaki farklar gerçekte oldukça belirgindir. Yanlış ürünü seçmek; boyama sorunlarına, yetersiz su yalıtımına ya da kısa sürede bozulan bir derzle karşılaşmanıza yol açabilir. Bu rehberde her iki ürünü teknik olarak karşılaştırıyor, kullanım alanlarını netleştiriyor ve doğru seçim için gereken bilgiyi sunuyoruz.
Çekomastik, akrilik ve silikon bileşenlerinin bir araya getirilerek üretildiği hibrit bir yapı kimyasalıdır. "Silikonize akrilik mastik" olarak da bilinir. Bu yapısı sayesinde hem akrilik mastiklerin hem de silikonun bazı özelliklerini bünyesinde taşır. En belirgin özelliği boyanabilir olmasıdır. Saf silikon üzerine boya tutmaz; ama çekomastik uygulandıktan ve kuruduktan sonra üzerine su bazlı boya uygulanabilir. Bu özellik onu özellikle iç ve dış cephe boyama projelerinde vazgeçilmez kılar. Çekomastik orta düzeyde esneklik sunar. Genişleme ve daralma hareketlerine belirli bir ölçüde uyum sağlar; ama saf silikon kadar yüksek esnekliğe sahip değildir. Uygulama sonrası kuruma süresi nispeten kısadır ve fırça ya da ıslak bezle yüzey temizliği kolayca yapılabilir. Soudal Acryrub Silikonize Mastik, çekomastik kategorisinin piyasada yaygın olarak kullanılan ürünlerinden biridir. Hem beyaz hem de gri renkte sunulur ve üzerine boya uygulanmasına olanak tanır.
Silikon, polisiloksan bazlı bir elastomer malzemedir. Tamamen farklı bir kimyasal yapıya sahiptir ve su, ısı ile kimyasallara karşı üstün direnç gösterir. Tam olarak kürlendiğinde son derece esnek bir yapıya kavuşur; uzun yıllar boyunca şeklini ve sızdırmazlık özelliğini korur. Silikonu diğer dolgu malzemelerinden ayıran en önemli özellik, boyanamamasıdır. Saf silikon yüzeyi boyayı tutmaz; üzerine uygulanan boya zamanla dökülür veya hiç yapışmaz. Bu nedenle silikon; boyama yapılmayacak, kalıcı sızdırmazlık gerektiren alanlara özel bir malzemedir. Yapışma kapasitesi oldukça yüksektir. Cam, metal, seramik, porselen ve plastik gibi gözeneksiz yüzeylere mükemmel aderans sağlar. Banyo, mutfak tezgahı, duş kabini ve cam birleşim noktaları silikon için en uygun uygulama alanlarıdır. Soudal Silicone U Genel Amaçlı Silikon ve Soudal Silirub, yapı uygulamalarında sıkça tercih edilen silikon ürünleri arasında yer alır.
Bu iki ürünü birbirinden ayıran temel farkları tek tek incelemek, doğru ürünü seçmeyi kolaylaştırır.
Çekomastik boyayı kabul eder. Akrilik bileşeni sayesinde üzerine su bazlı boya uygulanabilir ve boya yüzeye tutunur. Bu özellik, boyama yapılacak her türlü derz ve birleşim noktasında çekomastiki zorunlu kılar. Saf silikon ise kesinlikle boyanamaz. Üzerine uygulanan boya kurumaz, yapışmaz veya zamanla dökülür. Bu yüzden boyama planlandığında silikon kullanmak telafi edilmesi zor sorunlara yol açar.
Silikon, çekomastike göre çok daha yüksek esneklik sunar. Bina hareketlerine, ısıl genleşmeye ve titreşimlere uzun yıllar boyunca uyum sağlar. Bu nedenle dilatasyon derzleri, büyük cam yüzeyler ve sık hareket eden birleşim noktaları için silikon daha güvenilir bir seçimdir. Çekomastik orta düzeyde esneklik sunar. İnce kılcal çatlaklar ve küçük derz boşlukları için yeterlidir; ama büyük hareketlerin yaşandığı derzlerde zamanla çatlayabilir.
Silikon, su ve neme karşı üstün bir bariyer oluşturur. Tamamen suya doymuş ortamlarda bile yapısını ve sızdırmazlığını korur. Banyo derz dolgusu, duş kabini kenarları ve mutfak tezgahı birleşim noktaları için birinci tercih olmasının nedeni budur. Çekomastik de nem direnci sunar; ama silikona kıyasla daha sınırlıdır. Sürekli su temasına maruz kalan alanlarda zamanla bozulabilir ve sızdırmazlık özelliğini yitirebilir.
Silikon; cam, metal, porselen ve plastik gibi düzgün ve gözeneksiz yüzeylere mükemmel yapışma sağlar. Çekomastik ise gözenekli yüzeylerde daha iyi çalışır; beton, sıva, alçı ve ahşap yüzeylerde güçlü aderans gösterir. Cam veya metal yüzeylerde ise çekomastik yeterince tutunmayabilir.
Çekomastik su bazlı olduğundan uygulama sırasında ve sonrasında ıslak bezle kolayca temizlenir. Fazlası hemen silinebilir ve pürüzsüz bir yüzey elde etmek kolaydır. Silikon ise kuruduktan sonra mekanik yöntemlerle ancak uzaklaştırılabilir. Uygulama sırasında dikkatli olmak ve fazlalıkları hemen temizlemek gerekir. Kürlenmiş silikon, bıçak veya spatula yardımıyla kazınarak kaldırılabilir.
Çekomastik yüzeyde genellikle 30 dakika ile 1 saat içinde kurur; tam kürlenme ise 24 saati bulabilir. Silikon ise yüzey kuruma süresi 15 ila 30 dakika civarındadır; ama tam kürlenme ürüne ve ortam nem düzeyine bağlı olarak 24 ile 72 saat arasında değişir.
Mastik kavramı bazen yalnızca çekomastik için değil, tüm dolgu ve sızdırmazlık ürünleri için kullanılan genel bir terim olarak da karşımıza çıkar. Mastik silikon farkı şöyle özetlenebilir: mastik, boya öncesi yüzey dolgusu ve onarım amacıyla kullanılır; silikon ise kalıcı sızdırmazlık gerektiren, boyanmayacak alanlara yöneliktir. Akrilik mastik silikon farkı da bu bağlamda önemlidir. Akrilik mastik tamamen su bazlıdır, daha az esnektir ve kolayca boyanabilir. Silikon ise polisiloksan bazlıdır, çok daha esnektir ve boyanamaz. Her ikisinin de güçlü olduğu farklı alanlar vardır; birinin diğerini tamamen ikame etmesi mümkün değildir. Mastikler, dilatasyon ve pah bantları kategorisinde farklı uygulama alanlarına uygun ürün seçeneklerini inceleyebilirsiniz.
Bu sorunun cevabı tamamen kullanım alanına bağlıdır. Karar verirken şu soruları kendinize sormanız yeterlidir:
Profesyonel projelerde iki ürün zaman zaman birlikte kullanılır. Örneğin; pencere çerçevesi dışı silikona, iç cepheye bakan yüzü ise çekomastike bırakılır. Bu sayede hem su yalıtımı hem de boyanabilirlik aynı anda sağlanır. Poliüretan mastik de bu noktada alternatif bir seçenek olarak devreye girebilir. Bostik PU Seal Poliüretan Mastik ve Köster PU Flex 25 Poliüretan Mastik; yüksek esneklik, iyi su direnci ve boyanabilirlik özelliklerini bir arada sunar. Silikon kadar su dirençli olmasa da çekomastikten çok daha esnek bir yapıdadır. Tüm bu ürünlere macun ve astarlar ile Soudal ürünleri kategorilerinden ulaşabilirsiniz.
Çekomastik, akrilik ve silikon bileşenlerini bir arada içeren hibrit bir yapı kimyasalıdır. Boyanabilir olması en belirgin özelliğidir. Dış ve iç cephe boyama projelerinde derz dolgusu için kullanılır.
Hayır. Saf silikon üzerine boya tutmaz. Boyama yapılacak alanlarda mutlaka çekomastik veya akrilik mastik tercih edilmelidir.
Mastik, yapı derzlerinde ve birleşim noktalarında kullanılan esnek dolgu ve sızdırmazlık malzemesi için kullanılan genel bir terimdir. Akrilik, poliüretan ve silikonize formüllerde üretilir.
En kritik fark boyanabilirliktir. Çekomastik boyanabilir, silikon boyanamaz. Bunun yanında silikon çok daha esnektir ve su direnci çok daha yüksektir.
Akrilik mastik su bazlıdır, kolay uygulanır, boyanabilir ama esnekliği düşüktür. Silikon polisiloksan bazlıdır, çok daha esnektir, suya karşı üstün direnç gösterir ama boyanamaz.
Hayır. Banyo gibi sürekli su temasına maruz kalan alanlarda çekomastik zamanla bozulur. Bu alanlarda mutlaka saf silikon tercih edilmelidir.